Langs de Stadsweg naar Lewenborg

Langs de Stadsweg naar Lewenborg

De Stadsweg. Alleen de naam is al een uitnodiging om te gaan lopen. Geen verzonnen straatnaam uit een nieuwbouwwijk, maar een weg die daadwerkelijk ergens naartoe ging.

Ik vertrek vanuit de binnenstad van Groningen en loop via het Damsterdiep naar het oosten, richting Lewenborg. Voor mij een kleine reis van een paar kilometer. Eeuwen geleden kon je over deze weg veel verder.

De Historische Stadsweg vormde een verbinding tussen Groningen en Oost-Friesland. Archeologisch onderzoek wijst erop dat delen van de route al in de elfde of twaalfde eeuw bestonden. De weg liep vanuit Groningen door naar Farmsum en vervolgens naar Oterdum aan de Eems.

En daar hield hij niet op. Bij Oterdum kon je de Eems oversteken naar Knock in Oost-Friesland. Aan de overkant sloten andere handelswegen aan. Wat voor mij een stadswandeling is, was ooit het begin van een internationale reis.

De oude lijn naar het oosten

Op de kaart is de richting nog prachtig te zien. Vanuit de binnenstad beweegt mijn wandeling via het Damsterdiep en de Stadsweg steeds verder naar het oosten.

De stad is ondertussen om die oude lijn heen gegroeid. Wegen, woonwijken en de ring zijn erbij gekomen. Delen van het historische tracé verdwenen of werden verlegd. Toch kun je de beweging van de oude weg nog volgen.

De beschreven historische route van Groningen naar Farmsum is ongeveer 32 kilometer lang. Wie verder wil dan ik, kan hier de route van de Historische Stadsweg bekijken.

Kijken terwijl je loopt

Ik loop niet alleen voor een bestemming. Onderweg gebeurt minstens zoveel.

Een oud bordje STADSWEG tegen een bakstenen muur. Een Groningse vlag. Waterloopjes. Groen. Een bankje op precies de goede plek. 

In Lewenborg kom ik duidelijk in een ander tijdperk terecht. De wijk is vanaf de jaren zeventig gebouwd en dat is niet te missen. Voor mij blijft het het grindtegel- en spoorbielzentijdperk. Veel beton, stevige vormen en een inrichting die onmiddellijk verraadt wanneer de wijk is ontstaan.

Als wandelaar stel ik inmiddels andere vragen. Kan ik ergens zitten? 

En een vraag die in wandelgidsen opvallend weinig aandacht krijgt: waar kan ik naar de wc?

Waar kan een wandelaar plassen?

Ik behoor tot de generatie die nog zonder TENA Lady op pad gaat, maar wel regelmatig moet plassen. Zoals zoveel vrouwen.

Op het Groninger land kom ik daar meestal wel uit. Als het nodig is, doe ik een natuurplas achter een struik. In de stad werkt dat anders. Wildplassen is verboden en een geschikt struikje is in een winkelcentrum sowieso lastig te vinden.

Daarom wil ik na een flinke wandeling graag eerst naar de wc voordat ik rustig mijn bestemming ga bekijken. Dat lijkt me geen buitensporige eis. Voor iemand die te voet onderweg is, is een toilet gewoon infrastructuur.

In het winkelcentrum van Lewenborg kon ik geen openbaar toilet vinden. Dus vroeg ik het bij de PLUS.

Ze hielpen me. Ik mocht mee naar het magazijn en kon daar, onder begeleiding, gebruikmaken van het personeelstoilet. Daar was ik blij mee.

Maar het blijft een merkwaardige situatie. Een winkelcentrum is ingericht om bezoekers te ontvangen. Er zijn winkels, parkeerplaatsen en winkelwagens, maar voor een basale menselijke behoefte moet een bezoeker bij een winkel om een gunst vragen.

Nog even naar KiK

Mijn bestemming in Lewenborg was overigens niet uitsluitend stedenbouwkundig. Ik wilde naar KiK voor bh’s. Daar slaag ik verrassend goed.

Bij binnenkomst zag ik dat er iets aan de hand was. De winkel was bijna leeg. Niet gezellig rustig, maar leeg in de categorie: gaat deze winkel soms weg?

Dat bleek inderdaad zo te zijn. De vestiging gaat sluiten.

Ook de bh-afdeling was al behoorlijk geplunderd. Ik zocht tussen wat er nog hing en vond precies één bh in mijn maat.

Die ging mee.

Daarmee had mijn kleine reis een onverwacht praktisch eindpunt gekregen: vanuit de Groninger binnenstad over een eeuwenoude handelsweg naar Lewenborg, onder begeleiding naar de wc bij de PLUS en vervolgens met de laatste passende bh uit een bijna lege KiK.

Daarna nam ik de bus terug naar de binnenstad.

Ik ben nog niet klaar met de Stadsweg

De bus bracht mij terug, maar de Stadsweg gaat verder.

Ten oosten van Groningen zijn nog delen van het historische tracé terug te vinden. De weg liep uiteindelijk via Farmsum naar Oterdum. Door de ontwikkeling van het industriegebied verdween het laatste deel van de route. Ook Oterdum zelf verdween. 

Ooit stond je daar aan de Eems en kon je met het veer verder naar Oost-Friesland.

Dat is wat me na deze wandeling bijblijft. Onder de huidige stad ligt een veel oudere manier van reizen. Je vertrok te voet uit Groningen, volgde de weg naar het oosten en als je maar lang genoeg doorging, kwam je bij het water en uiteindelijk in Duitsland.

Ik ben gisteren maar tot Lewenborg gekomen.

De rest van de Stadsweg ligt er nog.


Gea Kramer
Groningen
Over mij

Scroll naar boven