Van natuurwetten tot ontmanteling van de moeder

Vijftig jaar familierecht. Het begon met een ideaal: de vader moest meezorgen, de moeder mocht werken. Na een scheiding werd dat ideaal een deur. Ik ben Gea Kramer. Ik lees die wetten als iemand die de gevolgen in huis heeft gezien. Links naar overheid en Kamer staan erbij. De duiding is van mij.

1971–2025: de deur gaat verder open

1971 – Echtscheidingswet. Scheiden werd eenvoudiger. Wet van 6 mei 1971. Later werd gezamenlijk gezag na scheiding de norm. De juridische vader houdt knoppen op het kind, ook als het huis kapot is.

1995 – VN-Kinderrechtenverdrag. Artikel 18: beide ouders verantwoordelijk. Ratificatie Nederland. Mooi op papier. In de praktijk weegt “beide” zwaarder dan de vrouw die negen maanden droeg.

Adoptie, herziening 2021. Strenger na misstanden. De breuk met de biologische moeder blijft het model van adoptie sinds 1956. Rijksoverheid adoptie. Afstandsmoeders vechten nog om erkenning.

Wet kind, draagmoederschap en afstamming (wetsvoorstel 36 248). Wensouders dichter op juridisch ouderschap. Tweede Kamer.

Kinderbijslag en kindgebonden budget. De steun volgt wie het kind “heeft”, in de praktijk het adres. Rijksoverheid kinderbijslag. Wie inschrijft, krijgt de uitkering.

Daarbij: drempelverlaging omgang grootouders. Weer een volwassene met een claim, vaak langs vaders kant.

Wie aan tafel zit

Publieke clubs met een andere inzet dan de exclusieve moederplek. Defence for Children zet kinderrechten voorop. Meer dan Gewenst en de Vereniging Meerouderschap lobbyen voor regenbooggezinnen en meer dan twee ouders. Dat is hun werk. Het gevolg voor de vrouw die baarde is hetzelfde: meer namen op het kind, minder zij.

Je draagt alleen. Je baart. Daarna schuift de samenleving je opzij met gelijkheid en inclusie. Via omgang komt het kind in een ander huis. Daar heet de vrouw die later kwam ouder, en de vrouw die baarde wordt een bezoekregeling.

Een laag geboortecijfer en een stille weigering

In 2024 werden 165.404 kinderen geboren. Laag in decennia, na jaren dalen. CBS. Vrouwen zeggen het hardop: waarom baren als de wet het kind daarna deelt via co-ouderschap, stiefmoeder en meerouderschap?

Wie een kinderwens heeft, mag dat weten. Na de bevalling begint de juridische helft. Stiefmoeder, grootouders, nieuwe partners, goed georganiseerde clubs. Niet elke vader is de vijand. De wet geeft hem wel de sleutel. Bescherm je plek voordat de volgende regel jouw naam kleiner maakt.

Gea Kramer, Groningen

Over mij